Hình ảnh hoạt động

Liên kết website


Trang nhất » Tin Tức » Tổ hóa

SỬ DỤNG CÓ HIỆU QUẢ THIẾT BỊ THÍ NGHIỆM TRONG GIẢNG DẠY HÓA HỌC

Đổi mới phương pháp giảng dạy là một trong những yếu tố quan trọng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, việc làm này phải được thực hiện thường xuyên trong giáo dục nói chung và giáo dục phổ thông nói riêng. Đối với bộ môn Hóa học là môn khoa học Tự nhiên gắn liền với những qui luật khách quan và có nhiều ứng dụng trong cuộc sống con người. Các qui luật của Hóa học gắn với các sự vật hiện tượng xảy ra trong tự nhiên.

Tại sao mía lại ngọt, chanh lại chua, khi bị ong đốt thì nên bôi vôi, trứng luộc lại bị rắn....vv và còn hàng ngàn các câu hỏi tại sao nữa, tất cả các hiện tượng đó đều có thể được giải thích trong quá trình học bộ môn Hóa học trong trường phổ thông. Qua việc giảng dạy bộ môn Hóa học bậc THPT có sử dụng thí nghiệm trực quan theo đúng yêu cầu của bộ môn tôi nhận thấy học sinh học tập rất tích cực. Các em có vai trò như một nhà khoa học được tìm tòi, khám phá khoa học nên các em rất hứng thú với việc học tập, từ đó việc tiếp cận kiến thức mới rất nhanh, hiểu bản chất và tiết học trở nên sôi động hào hứng.

I. Cơ sở lí luận


- Hóa học là môn khoa học thực nghiệm, chuyên nghiên cứu cấu tạo các chất, sự biến đổi chất và ứng dụng của chúng. Bằng những thí nghiệm hóa học để làm sáng tỏ mối liên hệ phát sinh giữa các sự vật, giải thích được bản chất các hiện tượng hóa học để học sinh có được những kiến thức, kỹ năng tổng hợp và vận dụng vào thực tế đời sống.


- Sử dụng thí  nghiệm hóa học là một trong nhữ­ng hình thức luyện tập rất có hiệu quả để phát huy tính tích cực trong việc tiếp thu kiến thức. Do vậy việc sử dụng thí nghiệm hóa học có một vai trò quan trọng trong dạy học tích cực môn hóa học để hình thành, rèn luyện cho học sinh khả năng thức nhận thức, kỹ năng thực hành và hình thành nhữ­ng đặc tính tốt của ng­ời lao động mới: cẩn thận, ngăn nắp, trật tự, gọn gàng ,tính kỷ luật .


- Thực hành thí nghiệm là một việc làm không thể thiếu đối với việc giảng dạy bộ môn Hoá học trong trường phổ thông nhằm giúp cho học sinh được “học đi đôi với hành” từ đó giúp học sinh được hiểu sâu hơn, rộng hơn những kiến thức về bộ môn mà mình đang học. Chính vì vậy việc tăng cường cho học sinh làm các thí nghiệm thực hành trong quá trình dạy Hoá học ở trường phổ thông là rất cần thiết, nhằm đảm bảo đúng qui chế chuyên môn mà bộ GD – ĐT đã ban hành và nâng cao chất lượng giảng dạy của bộ môn.
 II/  Các ph­ương pháp sử dụng thí nghiệm:
Thí nghiệm hóa học đư­ợc sử dụng theo nhiều cách khác nhau để giúp học sinh thu thập và xử lý thông tin nhằm hinh thành khái niệm, tính chất chung và tính chất của các chất vô cơ, h­ữu cơ cụ thể.
1/  Thí nghiệm biểu diễn của GV: Khi tiến hành các thí nghiệm biểu diễn cần chú ý các nội dung sau:
-Bảo đảm an toàn thí nghiệm.
-Bảo đảm kết quả thí nghiệm:


Kết quả tốt đẹp của TN tác động trực tiếp đến chất lượng DH và củng cố niềm tin của HS vào khoa học. Muốn đảm bảo kết quả TN trước hết giáo biên phải nắm vững kỹ thuật tiến hànhTN , phải thử nghiệm nhiều lần trước khi biểu diễn trên lớp.


- Đảm bảo tính trực quan:


Trực quan là một trong các yêu cầu cơ bản của TN biểu diễn. Để đảm bảo tính trực quan, khi chuẩn bị TN giáo viên cần lựa chọn các dụng cụ và sử dụng lượng hoá chất thích hợp. Bài biểu diễn TN phải có độ cao cần thiết, các dụng cụ TN cần được bố trí sao cho HS có thể nhìn rõ.


2/ Thí nghiệm nghiên cứu


2.1   TN để nghiên cứu bài mới:


Ở đây HS tự tay điều khiển các quá trình làm biến đổi các chất nên có sự phối hợp giữa hoạt động trí óc với hoạt động chân tay trong quá trinh nhận thức của HS. Lý luận dạy học cho rằng: PP dạy học này có khả năng phát triển một cách tốt nhất năng lực trí tuệ, kích thích hứng thú của HS, vì nó rèn luyện cho HS nhận thức và phân tích những dấu hiệu, hiện tượng cụ thể bằng kinh nghiệm riêng của chính minh, thu hút mọi khả năng của HS vào nhận thức đối tượng


Việc tổ chức cho HS làm TN để nghiên cứu bài mới có thể thực hiện bằng hai cách: Toàn lớp cùng làm một TN hoặc từng nhóm làm TN khác nhau. Khi tiến hành TN theo nhóm, GV cần tổ chức để các HS trong nhóm lần lượt được làmTN. Nếu TN phức tạp thì nên có sự phân công giữa các HS trong nhóm.


- Trong các lớp chúng tôi tham gia giảng dạy thì việc sử dụng thí nghiệm trong các tiết dạy được  rất coi trọng đồng thời làm đầy đủ tất cả các thí nghiệm có thể thực hiện được và chúng tôi nhận thấy các em học sinh rất hào hứng thú trong các giờ học có thí nghiệm trực quan. Sau đây tôi chỉ xin đưa ra một số thí dụ để chứng minh cho sự hiệu quả của việc “Sử dụng thí nghiệm trực quan trong giảng dạy Hóa học ở trường phổ thông”
- Trong bài dạy về Glucozơ chúng ta làm thí nghiệm cho dung dịch glucozơ vào Cu(OH)2thì thấy tạo thành dung dịch xanh đậm trong suốt, sau đó đun nóng thì xuất hiện kết tủa màu đỏ gạch. Học sinh sẽ quan sát các hiện tượng xảy ra và rút ra kết luận về tính chất của glucozơ là tính chất của rượu đa chức có nhiều nhóm –OH ở các nguyên tử C liền kề và có tính chất của nhóm chức anđehit –CHO, từ đó học sinh có thể tự viết được công thức cấu tạo mạch hở của glucozơ.
2.2  Thí nghiệm thực hành:
Hình thức TN do học sinh tự làm lấy khi hoàn thiện kiến thức nhằm minh họa, ôn tập, củng cố kiến thức đã học và rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo.
Một giờ thực hành đư­ợc thực hiện theo trình tự sau đây:


+ Đầu giờ GV kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh, giải thích ngắn gọn quá cách tiến hànhTN.
+ Học sinh tiến hành TN. Giáo viên theo dõi việc làm của các nhóm HS và uốn nắn kịp thời nh­ững sai sót.
+ Cuối giờ thực hành mỗi HS phải hoàn thành bản t­ường trình TN bao gồm các nội dung sau:
- Tên TN.
- Mô tả cách tiến hành TN.
- Mô tả các hiện tư­ợng đã quan sát đ­ược. Nhận xét.
- Giải thích và kết luận. Viết các PTPƯ xảy ra.
+ Sau cùng GV hư­ớng dẫn HS rửa dụng cụ TN. Cất hoá chất và dụng cụ vào đúng nơi quy định. Vệ sinh phòng TN.


Để phát huy tính tích cực của HS, cần có thêm loại bài tập thực nghiệm trong bài thực hành. Đặc điểm của bài thực nghiệm là HS phải nghiên cứu giải lý thuyết trư­ớc khi bắt tay vào làm TN. Do đó HS phải tích cực suy nghĩ, vận dụng kiến thức, kỹ năng để giải quyết một vấn đề cụ thể.


Bài tập: Hãy nhận biết dd NaOH trong số các dd sau: NaCl; H2SO4; NaOH; HNO3? Dụng cụ hoá chất coi như­ có đủ.


2.3.  Thí nghiệm ngoại khóa hoá học :
              Bao gồm các thí nghiệm ngoài lớp học thực hiện ở trư­ờng d­ưới hình thức các tổ ngoại khóa hóa học và thí nghiệm thực hành quan sát ở nhà.
             * Thí nghiệm ngoài lớp học thực hiện ở trư­ờng bao gồm :
             + Các thí nghiệm hóa học vui giúp học sinh hứng thú áp dụng kiến thức đã học vào thực tiễn hoạt động của các buổi hội vui, các chuyên đề hóa học. …


III/ Sử dụng thí nghiệm hóa học để dạy học tích cực môn hóa học :
         Việc sử dụng TN cần hư­ớng tới việc tích cực hóa hoạt động của HS. Sử dụng TN đư­ợc coi là tích cực khi TN là nguồn kiến thức để HS khai thác tìm kiếm kiến thức mới dư­ới nhiều hinh thức khác nhau.
        1- Sử dụng TN hóa học để dạy tích cực là PP đặc thù của các bộ môn khoa học thực nghiệm trong đó có hóa học. Sử dụng TN để dạy học tích cực ở THPT đư­ợc thực hiện theo những cách sau đây


         - TN nghiên cứu do nhóm HS thực hiện.
         - TN biểu diễn của GV theo hư­ớng nghiên cứu.
         - TN kiểm chứng nhằm kiểm tra các dự toán.
         - TN đối chứng giúp cho việc rút ra các kết luận một cách đầy đủ, chính xác hơn về quy tắc, tính chất của chất.
          -TN nêu vấn đề ( Giúp HS phát hiện vấn đề)
          - TN giúp học sinh giải quyết vấn đề.
         -TN thực hành : củng cố  lý thuyết và rèn luyện kỹ năng thực hành và tư duy sáng tạo.
         - TN trong bài tập thực nghiệm : Giải bài tập bằng các thực nghiệm hóa học.v.v


          2- Sử dụng thí nghiệm để dạy học tích cực có nh­ững mức độ khác nhau, như­ng giáo viên cần chú ý vận dụng cho phù hợp vào bài dạy hoặc bài thực hành


IV Bài học kinh nghiệm


          - Hiện nay việc làm thí nghiệm thực hành trong quá trình giảng dạy bộ môn Hoá học ở trường THPT  còn nhiều vấn đề khó khăn bất cập vì nhiều nguyên nhân chủ quan cũng như khách quan: Ví dụ hoá chất không đảm bảo chất lượng, dụng cụ không đồng bộ, thời gian các giáo viên dành cho việc làm thử các thí nghiệm không nhiều…vv. Vì vậy việc “Sử dụng thí nghiệm trực quan trong giảng dạy Hóa học ở trường phổ thông” còn nhiều hạn chế, do đó việc thực hiện đầy dủ các thí nghiệm thực hành theo đúng qui chế của bộ GD– ĐT đối với bộ môn chưa đạt được những kết quả như chúng ta mong muốn.
          - Trong những năm học vừa qua, giáo viên tổ Hóa - Sinh trường THPT số 3  đều tích cực làm các thí nghiệm thực hành trong quá trình giảng dạy. Hàng tuần, hàng tháng chúng tôi đều trao đổi lên kế hoạch bài nào, khối nào thì sẽ làm những thí nghiệm gì, những điểm cần lưu ý khi là các thí nghiệm đó. Do đó việc giáo viên sử dụng các thí nghiệm thực hành để nâng cao chất lượng giảng dạy là việc làm thường xuyên và chất lượng của bộ môn ngày càng được nâng cao, đáp ứng được yêu cầu của đổi mới giáo dục hiện nay.
V . KIẾN NGHỊ


Nhà trường cần tìm những đối tác tin cậy để mua hóa chất đảm bảo chất lượng.
- Cần trang bị thêm một máy chiếu ở phòng thực hành hóa sinh.
- Nhà trường có kế hoạch cụ thể để tiêu hủy số hóa chất hết hạn đảm bảo không gây ảnh hưởng  xấu đến môi trường.
Trên đây là những kinh nghiệm về sử dụng thí nghiệm trong dạy học hóa học để nâng cao chất lượng dạy và học hóa học ở trường phổ thông và một số kiến nghị của tố Hóa Sinh, kính mong sự đóng góp ý kiến của hội nghị. Xin chân thành cảm ơn!
Tác giả bài viết: Nguyễn Thị Thái
 

20-11

Video hoạt động

TRUY CẬP EMAIL

Email Bộ Giáo dục và Đào tạo

Email Sở GD & ĐT Quảng Bình


Lượt truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 4


Hôm nayHôm nay : 122

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 2801

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 298922

 

Cơ quan chủ Quản : Trường thpt Quang Trung Quảng Trạch 
Địa chỉ : thôn Tân Phú, xã Quảng Phú, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình.
Điện thoại: 0523.596502 – 0523.569520. 
Email: thpt_so3quangtrach@quangbinh.edu.vn .Designed by 
QBICT