Hình ảnh hoạt động

Liên kết website


Trang nhất » Tin Tức » Tin giáo dục

DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP

DẠY PHÂN MÔN LÀM VĂN THEO HƯỚNG TÍCH HỢP

SỞ GD&ĐT QUẢNG BÌNH
TRƯỜNG THPT QUANG TRUNG
 
 
 
 
 
                                                        CHUYÊN ĐỀ:
                             DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
                "DẠY PHÂN MÔN LÀM VĂN THEO HƯỚNG TÍCH HỢP"
 
 
                                         Môn: NGỮ VĂN
  
 
                                          Giáo viên : Trần Thị Năm
                                         Tổ             :Ngữ văn
               Trường THPT Quang Trung- Quảng Trạch-  Quảng Bình 
 
 
                          Quảng Trạch – Tháng 10  năm 2015
              
 
 
 
Trường THPT Quang Trung                                      
Tổ:  Ngữ Văn  
                                    Dạy học theo chủ đề tích hợp
                  DẠY PHÂN MÔN LÀM VĂN THEO HƯỚNG TÍCH HỢP
1/ Cơ sở lí thuyết
   Như chúng ta đã biết Tích hợp là một trong những xu thế dạy học hiện đại hiện đang được quan tâm nghiên cứu và áp dụng vào nhà trường ở nhiều nước trên thế giới. Dạy học tích hợp đã  được Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai trong các chu kỳ bồi dưỡng thường xuyên nhằm giúp giáo viên có một hướng đi mới trong quá trình đổi mới phương pháp dạy và học.  Dạy học tích hợp đã được áp dụng trong tất cả các môn học ở trường Tiểu học, THCS, sau khi có chương trình thay sách thì phương pháp này được chú ý hơn vì nó phù hợp với phương pháp dạy hiện đại. Đối với trường THPT, việc dạy học tích hợp cũng đã dược áp dụng từ nhiều năm nay kể từ khi giáo viên sử dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy.
        Trong Chương trình THPT, môn Ngữ văn, năm 2002, do Bộ GD&ĐT dự thảo đã ghi rõ: “Lấy quan điểm tích hợp vào nguyên tắc chỉ đạo để tổ chức nội dung chương trình, biên soạn SGK và lựa chọn các phương pháp giảng dạy.”;  “ Nguyên tắc tích hợp phải được quán triệt trong toàn bộ môn học, từ Đọc văn, Tiếng Vịêt đến Làm văn; quán triệt trong mọi khâu của quá trình dạy học; quán triệt trong mọi yếu tố của hoạt động học tập; tích hợp trong chương trình; tích hợp trong SGK; tích hợp trong phương pháp dạy học của GV và tích hợp trong hoạt động của HS; tích hợp trong các sách đọc thêm, tham khảo”. ( tr.27). Như vậy, tính tích hợp có tính chất như một nhân tố không thể thiếu trong dạy học tích cực đối với các môn học ở trưòng THPT,  đặc biệt là môn Ngữ văn.
  Đối với  phân môn Làm văn ở trường THPT, có 3 hướng thực hiện  tích hợp:
   -Thứ nhất: Thực hiện tích hợp trong  phân môn. Trong một bài học, có thể tích hợp theo chiều  dọc từ kiến thức đơn giản ở cấp tiểu học đến THCS cho đến kiến thức phức tạp ở cấp THPT mà chương trình SGK đã sắp xếp theo phân môn. Tích hợp trong một phân môn từ bài đã học đến bài đang học
  - Thứ hai :  Thực hiện  tích hợp trong nội bộ môn học. Trong một bài học, tích hợp theo chiều ngang trong  ba  phân môn: Văn học,Tiếng Viêt, Tập làm văn.
 - Thứ ba :  Thực hiện tích hợp theo liên môn như môn Ngữ văn tích hợp với môn Địa lý, Lịch sử, Giáo dục, Sân khấu, tích hợp các mặt giáo dục khác như giáo dục dân số, môi trường. 
Việc vận dụng quan điểm tich hợp vào dạy học Ngữ văn nói chung và phân môn Làm văn nói riêng ở trường THPT chẳng những dựa trên cơ sở các mối liên hệ về lí luận và thực tiễn được đề cập trong các phân môn Văn học, Tiếng Việt, Làm văn cũng như các bộ phận tri thức khác như hiểu biết lịch sử xã hội, văn hoá nghệ thuật, môi trường ...mà còn xuất phát từ đòi hỏi thực tế cần phải khắc phục, xoá bỏ lối dạy theo kiểu khép kín, tách biệt thế giới nhà trường và thế giới cuộc sống, cô lập giữa những kiến thức và kĩ năng vốn có liên hệ, bổ sung cho nhau, tách rời kiến thức với các tình huống cụ thể mà HS sẽ gặp sau này     
   Dạy Làm văn theo hướng tích hợp vẫn đi theo quan điểm “ lấy HS làm trung tâm”, tích cực hoá hoạt động của HS trong mọi mặt, mọi khâu của quá trình dạy học; tìm mọi cách phát huy năng lực tự học, năng lực sáng tạo của HS. Do vậy, việc lựa chọn và sử dụng các phương pháp dạy học cần đảm bảo các yêu cầu sau:
  -Giúp HS tích hợp các kiến thức và kĩ năng đã lính hội, xác lập mối liên hệ giữa các tri thức và kĩ năng thuộc các phân môn đã học bằng cách tổ chức, thiết kế nội dung, tình huống tích hợp để học sinh vận dụng phối hợp các tri thức kĩ năng riêng rẽ của các phân môn vào giải quyết vấn đề đặt ra, qua đó lĩnh hội các kiến thức và phát triển kĩ năng phát triển năng lực, kĩ năng tích hợp.
  - Tổ chức, thiết kế các hoạt động tích hợp để HS học cách sử dụng phối hợp những kiến thức và kĩ năng đã thụ đắc  trong nội bộ các phân môn.
   - Đặt HS  vào quá trình dạy học để HS trực tiếp tham gia vào giải quyết các vấn đề, tình huống tích hợp; biến quá trình truyền thụ tri thức thành quá trình HS tự ý thức về cách thức chiếm lĩnh tri thức và hình thành kĩ năng.
2/ Thực hành  vận dụng dạy học tích hợp trong một tiết Làm văn
2.1. Thiết kế bài dạy Làm văn theo quan điểm tích hợp
      Môn Ngữ văn là một môn học tích hợp. Tích hợp ngôn ngữ với văn tự ( chữ viết), ngôn ngữ với bài văn (văn bản), ngôn ngữ với văn học, ngôn ngữ với văn hoá, ngôn ngữ nói với ngôn ngữ viết, ngôn ngữ với lời nói. Tích hợp các phương diện ấy mới nâng cao năng lực ngôn ngữ và văn học cho HS. Hai tính chất của Ngữ văn: Tính công cụ, tính nhân văn. Các tính chất khác: tính tổng hợp, tính thực tiễn, tính tri thức, tính thẩm mĩ, tính xã hội là cơ sở để định hướng cho dạy học văn theo chủ đề tích hợp. 
       Thiết kế bài dạy Làm văn theo  quan điểm  tích hợp không chỉ chú trọng nội dung kiến thức tích hợp mà cần thiết phải xây dựng một hệ thống việc làm, thao tác tương ứng, nhằm tổ chức, dẫn dắt HS từng bước thực hiện để chiếm lĩnh đối tượng học tập, nội dung môn học, đồng thời hình thành và phát triển năng lực, kĩ năng tích hợp, tránh áp đặt một cách làm duy nhất. Tiết dạy Làm  văn theo hướng tích hợp phải là một giờ hoạt động phức hợp đòi hỏi sự tích hợp các  kĩ năng, năng lực liên môn, xuyên môn để giải quyết nội dung tích hợp chứ không phải sự tác động các hoạt động, kĩ năng riêng rẽ lên một nội dung riêng rẽ thuộc “ nội bộ phân môn”.
     Thiết kế giáo án tiết Làm văn ở THPT phải đảm bảo nội dung và cấu trúc đặc thù nhưng không gò ép vào một khuôn mẫu cứng nhắc mà cần tạo ra những chân trời mới cho sự tìm tòi và sáng tạo trong các phương án tiệp nhận của HS, trên cơ sở bảo đảm được mục đích, yêu cầu chung của giờ học.
      Nội dung dạy học của thiết kế giáo án giờ  Làm văn phải làm rõ những tri thức và kĩ năng cần hình thành, tích luỹ cho HS qua phân tích, chiếm lĩnh bài văn; mặt khác phải chú trọng nội dung tích hợp giữa tri thức  lý thuyết  làm văn với   Văn học, Tiếng Việt, với hiểu biết văn hoá, đời sống, lịch sử, xã hội...
     Giáo án giờ Làm  văn theo chủ đề tích hợp phải chú trọng thiết kế các tình huống tích hợp và tương ứng là các hoạt động phức hợp để HS vận dụng phối hợp các tri thức kĩ năng của các phân môn vào xử lí các tình huống đặt ra.
      Nội dung tích hợp của thiết kế giáo án cần tập trung vào những điểm quy tụ, liên kết nội dung ba bộ phận Văn học- Tiếng Việt- Làm văn  trong văn bản để xây dựng các tình huống tích hợp và các hoạt động phức hợp nhằm giúp HS tích hợp tri thức và kĩ năng đọc- hiểu   văn bản theo đặc trưng thể loại. Đó có thể là những câu thơ, đoạn văn, những chi tiết, hình tượng, các sự kiện, quan hệ, tình huống mà muốn cảm hiểu, cắt nghĩa, đánh giá đòi hỏi phải vận dụng tri thức liên văn bản, tổng hợp hiểu biết nhiều mặt về lịch sử, xã hội, tâm lí, văn hoá, văn học, ngôn ngữ...
Sau đây là thiết kế một tiết Làm văn theo chủ đề tích hợp ( SGK 11- Tập một), mà bản thân tôi đã vận dụng vào tiết dạy thực tế.
2.2.2..  Thiết kế bài  dạy  theo chủ đề  tích hợp trong một tiết Làm văn: “Luyện tập thao tác lập luận so sánh” ( Ngữ văn 11- Tập một)
 
Ngày soạn : 31-11-2014                      Tuần 11- Tiết 42
Ngày giảng :3-12-2014
         Làm văn:                                   
                                LUYỆN TẬP THAO TÁC LẬP LUẬN SO SÁNH
 
A.  Mục tiêu
 I. Chuẩn
1. Kiến thức:
- Củng cố kiến thức về thao tác lập luận so sánh.
-  Vận dụng thao tác lập  luận so sánh để làm rõ  một vấn đề thuộc nội dung, nghệ thuật, một ý kiến, một quan điểm trong Văn học, trong đời sống xã hội.
2. Kĩ năng
- Đọc - Hiểu văn bản theo đặc trưng thể loại.
- Biết vận dụng thao tác lập luận so sánh để viết đoạn văn có sức thuyết phục và hấp dẫn.
 3. Thái độ : - Tiếp thu  tốt phần lí thuyết
                    - Phát huy tính tích cực, chủ động, yêu thích phân môn.
II. Mở rộng, nâng cao:
1. Tích hợp 3 phân môn: Đọc văn-Tiếng Việt- Tập làm văn
- So sánh sự tương đồng và khác biệt trong tâm trạng, cảm xúc của một số nhà thơ qua một số bài thơ
- So sánh ngôn ngữ thơ của một số nhà thơ
- So sánh để làm rõ một ý kiến, một quan diểm
2. Tích hợp liên môn: Địa lí, Giáo dục công dân, Tin học
- Giáo dục tình yêu quê hương, yêu cuộc sống qua bài luyện tập
- Ứng dụng công nghệ thông tin vào bài luyện tập
B. Phương pháp và kĩ thuật dạy học:
I. Phương pháp dạy học:  Giáo viên tổ chức giờ luyện tập  theo cách kết hợp các phương pháp:
- Đọc- hiểu văn bản theo thể loại
- Phương pháp hoạt động  nhóm
- Dạy học theo chủ đề tích hợp
II. Kĩ thuật dạy học:
-         Động não
-         Mảnh ghép
C. Chuẩn bị của thầy và trò
    I. Giáo viên:  Sách giáo khoa, sách giáo viên, tài liệu chuẩn kiến thức, thiết kế bài dạy, tư liệu trình chiếu.
    II. Học sinh: Đọc SGk, làm bài tập theo yêu cầu của giáo viên.
D. Tiến trình bài dạy:
     I. Ổn định lớp.
    II. Kiểm tra bài cũ:  ( Kết hợp trong phần luyện tập)
     III. Bài mới:
Hoạt động của GV và HS Yêu cầu cần đạt
Hoạt động 1:
- GV tổ chức  cho học sinh ôn lại một số nội dung ở phần lí thuyết.
Hoạt động 2:
GV tổ chức cho học sinh luyện tập:
- GV phân công hoạt động theo nhóm (Nhóm 1: làm bài tập 1, Nhóm 2: làm bài tập 2, Nhóm 3: Làm bài tập 3)
Bài tập 1: - GV: Trình  chiếu  bài tập 1
- Nhóm 1 thực hiện theo các câu hỏi gợi ý sau:
  +  Đọc bài tập
+ Xác định tâm trạng của nhân vật trữ tình trong hai bài thơ?
+ Phân tích hai tâm tạng đó. Chỉ ra sự giống nhau giữa hai tâm trạng.
+ Rút ra kết luận cho phần so sánh.
- Cách tiến hành:
+ HS nhóm 1 trình bày kết quả.
+ Các HS khác nhận xét, bổ sung.
+ GV hoàn thiện.
+ HS ghi bài.
 
 
 
Bài tập 2: 
- GV trình chiếu hình ảnh về học tập, trồng cây
*  - Nhóm 2 thực hiện theo các câu hỏi sau:
 + Chỉ ra kiểu so sánh ở bài tập 2.
+ Cho biết sự tương đồng giữa việc học và trồng cây.
+ Ý nghĩa của sự so sánh.
- Cách thức tiến hành: Như các bước ở bài tập 1.
 
 
 
 Bài tập 3:
- GV: Trình chiếu hai bài thơ ở bài tập 3
* - HS nhóm 3 thực hiện theo các câu hỏi:
       + Đọc  hai bài thơ
+ Kiểu so sánh?
+ Điểm giống nhau của hai bài thơ?
+ Hai bài thơ  khác nhau ở điểm nào?
 
+ Cho biết ngôn ngữ của hai bài thơ?
+ Nhận xét về phong cách thơ cua Hồ Xuân Hương và Bà huyện Thanh Quan?
- Cách thức tiến hành
    + HS nhóm 3 trình bày kết quả.
   + Các HS khác nhận xét, bổ sung.
    + GV hoàn thiện.
   + HS ghi bài.
 
I.Ôn phần lí thuyết:
- Thao tác lập luận so sánh
- Đối tượng được so sánh và đối tượng so sánh
- Mục đích, yêu cầu của thao tác lập luận so sánh
- Cách so sánh
 
II. Luyện tập:
 
 
Bài tập 1: Tâm trạng của nhân vật trữ tình
(khi về thăm quê hương) trong hai bài thơ dưới đây
( SGK)
* Giống nhau:
- Cả hai tác giả đều rời quê hương lúc còn nhỏ, trở về lúc tuổi đã cao:
- Khi đi trẻ, lúc về già.
- Trở lại An Nhơn tuổi lớn rồi.
-> Sự cảm nhận về thời gian và và tuổi tác: Thời gian trôi không bao giờ trở lại -> sự vật biến đổi, con người già nua -> cả hai đều bỡ ngỡ -> nỗi buồn man mác khi không còn cảnh cũ người xưa.
- Khi trở về, cả hai người đều trở thành xa lạ trên chính quê hương của mình:
         - Hỏi rằng: khách ở chốn nào lại chơi?
        - Chẳng lẽ thăm quê lại hỏi người.
-> Cảm giác của người cảm thấy mình xa lạ, một nỗi bâng khuâng, ngậm ngùi, một nỗi lòng thổn thức.
* Kết luận: Hạ Tri Chương sống trước Chế Lan Viên hơn một nghìn năm. Có bao nhiêu điều khác nhau ở họ. Nhưng cảm xúc của những người xa xứ khi trở về quê hương của mình đều có những nét giống nhau. Bởi bản chất của nhân loại, của từng người là thế. Đọc người xưa cũng là dịp để người nay hiểu sâu sắc hơn.
Bài tập 2:
 Học cũng có ít như trồng cây, mùa xuân được hoa, mùa thu  được quả.
* So sánh tương đồng giữa học và trồng cây:
- Đều có ích:
+ Trồng cây cho hoa quả, điều hoà khí hậu, môi trường.
+ Học mang lại tri thức, vận dụng tri thức để thực hành vào đời sống.
- Đều cần có thời gian:
+ Cây cần có thời gian để sinh trưởng, phát triển, ra hoa kết quả. Đừng nôn nóng, dần dần thu hoạch từ ít đến nhiều.
+ Học cần có thời gian để tiếp thu kiến thức từ đơn giản đến phức tạp, từ dễ đến khó, vận dụng tri thức vào hiện thực đời sống.
* Kết luận: Học cũng như trồng cây đều cần phải có thời gian: chờ đợi, kiên nhẫn
-> kết quả tốt đẹp.
Bài tập 3:
* Những điểm giống nhau:
- Đều thơ thất ngôn bát cú.
- Đều gieo vần, tuân thủ nghiêm chỉnh luật đối...
* Những điểm khác nhau:
- Cách dùng chữ:
+ Thơ Hồ Xuân Hương dùng ngôn ngữ hàng ngày: tiếng gà văng vẳng, mõ thảm, chuông sầu, những tiếng thêm rầu rĩ, khắp mọi chòm, cớ sao om, duyên mõm mòm, già tom
Chỉ có một câu có nhiều từ Hán Việt: Tài tử văn nhân ai đó tá?
+ Thơ Bà huyện Thanh Quan dùng nhiều từ Hán Việt: hoàng hôn, ngư ông, viễn phố, mục tử, cô thôn; nhiều thi liệu của văn chương cổ điển: kẻ chốn Chương Đài người lữ thứ, ngàn mai, dặm liễu.
- Về phong cách:
+ Hồ Xuân Hương: một phong cách gần gũi, bình dân, tuy có xót xa nhưng vẫn tinh nghịch, biến hoá,
+ Bà huyện Thanh Quan: một phong cách trang nhã, tiếng nói của văn nhân trí thức thượng lưu.
  IV.Củng cố:   GV cho HS đọc lại phần ghi nhớ về Thao tác lập luận so sánh.
  V.Hướng dẫn học bài, hướng dẫn chuẩn bị bài
* Nắm vững những kiến thức cơ bản về  thao tác lập  luận so sánh
* Chú ý đến phần ghi nhớ SGk trang 80
- Làm bài tập 4, đọc bài Đọc thêm ( Trang 117)
          *  Hướng dẫn chuẩn bị bài:  Luyện tập vận dụng kết hợp các thao tác lập luận phân tích và so sánh( Trang 120)
            - Làm các bài tập trong sách giáo khoa.
           
                                                       Quảng Phú , ngày 22 tháng 10 năm 2015
 
                                                                                    Giáo viên
 
 
                                                                                Trần Thị Năm 
 

20-11

Video hoạt động

TRUY CẬP EMAIL

Email Bộ Giáo dục và Đào tạo

Email Sở GD & ĐT Quảng Bình


Lượt truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 5


Hôm nayHôm nay : 94

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 94

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 284646

 

Cơ quan chủ Quản : Trường thpt Quang Trung Quảng Trạch 
Địa chỉ : thôn Tân Phú, xã Quảng Phú, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình.
Điện thoại: 0523.596502 – 0523.569520. 
Email: thpt_so3quangtrach@quangbinh.edu.vn .Designed by 
QBICT